Cui Tiankai'nin arşiv fotoğrafı. [Fotoğraf/Ajanslar]
Çin'in ABD'deki en üst düzey temsilcisi Cui Tiankai, Biden başkanlığı dönemindeki ilk yüksek düzeyli Çin-ABD diplomatik görüşmesinin iki ülke arasında "samimi" ve "yapıcı" bir görüş alışverişine zemin hazırlayacağını umduğunu, ancak Pekin'in baskıya boyun eğmesini veya temel çıkarlarından taviz vermesini beklemenin bir "yanılsama" olduğunu söyledi.
Hem Pekin hem de Washington'ın açıkladığına göre, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan, Perşembe ve Cuma günleri Alaska'nın Anchorage kentinde Çin'in en üst düzey diplomatı Yang Jiechi ve Devlet Konseyi Üyesi ve Dışişleri Bakanı Wang Yi ile bir araya gelecek.
Büyükelçi Cui, her iki tarafın da bu yıl bu kadar yüksek düzeyde gerçekleştirilen ilk yüz yüze diyaloğa büyük önem verdiğini ve Çin'in bu diyalog için çok fazla hazırlık yaptığını söyledi.
Cui, görüşmenin arifesinde yaptığı açıklamada, "Elbette tek bir diyaloğun Çin ve ABD arasındaki tüm sorunları çözeceğini beklemiyoruz; bu yüzden de bu konuda aşırı yüksek beklentilere girmiyoruz veya herhangi bir yanılsamaya kapılmıyoruz" dedi.
Büyükelçi, görüşmenin iki taraf arasında samimi, yapıcı ve rasyonel bir diyalog ve iletişim sürecinin başlatılmasına yardımcı olması halinde başarılı olacağına inandığını söyledi.
"Umarım her iki taraf da samimiyetle gelir ve birbirlerini daha iyi anlayarak ayrılırlar," dedi Çarşamba günü gazetecilere.
Tokyo ve Seul gezisi kapsamında Alaska'ya uğrayacak olan Blinken, geçen hafta yaptığı açıklamada, bu görüşmenin Pekin ile olan "birçok endişemizi çok açık bir şekilde ortaya koymamız için önemli bir fırsat" olacağını söylemişti.
Amerika'nın en üst düzey diplomatı olarak onaylanmasından bu yana Kongre önünde yaptığı ilk konuşmada, "İşbirliği için yollar olup olmadığını da araştıracağız" dedi.
Blinken ayrıca, "şu an için bir dizi ek görüşme niyeti olmadığını" ve herhangi bir görüşmenin Çin ile ilgili endişe duyulan konularda "somut sonuçlara" bağlı olduğunu söyledi.
Büyükelçi Cui, eşitlik ve karşılıklı saygı ruhunun, herhangi bir ülke arasındaki diyaloğun en temel ön koşulu olduğunu söyledi.
Çin'in ulusal egemenliği, toprak bütünlüğü ve ulusal birliğiyle ilgili temel çıkarları söz konusu olduğunda, Çin'in uzlaşma ve tavizlere "yer bırakmadığını" belirten yetkili, "Bu tutumu bu toplantıda da açıkça ortaya koyacağız" dedi.
Cui, “Eğer Çin’in diğer ülkelerin baskısı altında uzlaşmaya varıp taviz vereceğini ya da Çin’in bu diyaloğun sözde ‘sonucuna’ ulaşmak için herhangi bir tek taraflı talebi kabul edeceğini düşünüyorlarsa, bence bu yanılsamadan vazgeçmeliler, çünkü bu tutum diyaloğu çıkmaza sokacaktır,” dedi.
ABD'nin son dönemdeki eylemlerinin, özellikle de Salı günü Hong Kong ile ilgili Çinli yetkililere yönelik uyguladığı yaptırımların, Anchorage diyaloğunun "atmosferini" etkileyip etkilemeyeceği sorusuna Cui, Çin'in "gerekli karşı önlemleri" alacağını söyledi.
“Bu toplantıda da pozisyonumuzu açıkça ifade edeceğiz ve sözde bir 'atmosfer' yaratmak için bu konularda taviz vermeyeceğiz,” dedi. “Bunu asla yapmayacağız!”
Bu görüşme, ABD medyasının "alışılmadık derecede uzun iki saatlik bir görüşme" olarak nitelendirdiği, ABD Başkanı Joe Biden ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında gerçekleşen görüşmeden yaklaşık bir ay sonra gerçekleşti.
Xi, o telefon görüşmesinde iki ülkenin dışişleri bakanlıklarının ikili ilişkilerdeki geniş kapsamlı konular ve önemli uluslararası ve bölgesel meseleler hakkında derinlemesine iletişim kurabileceğini söyledi.
Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Zhao Lijian Çarşamba günü erken saatlerde yaptığı açıklamada, Çin'in bu diyalog aracılığıyla iki tarafın, iki başkanın telefon görüşmesinde vardıkları mutabakatı takip edebileceklerini, aynı yönde çalışabileceklerini, farklılıkları yönetebileceklerini ve Çin-ABD ilişkilerini "sağlıklı bir gelişme yoluna" geri getirebileceklerini umduğunu söyledi.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres Salı günü yaptığı açıklamada, toplantının "olumlu bir sonuçla" sonuçlanmasını umduğunu söylediğini, sözcüsü bildirdi.
Sözcü Stephane Dujarric, "Çin ve Amerika Birleşik Devletleri'nin, özellikle iklim değişikliği ve COVID sonrası dünyanın yeniden inşası gibi kritik konularda iş birliği yapmanın yollarını bulmasını umuyoruz" dedi.
Dujarric sözlerine şöyle devam etti: "İki taraf arasında gerilimler ve çözülmemiş sorunlar olduğunu tamamen anlıyoruz, ancak her ikisi de önümüzdeki en büyük küresel zorluklar konusunda işbirliği yapmanın yollarını bulmalı."
Yayın tarihi: 18 Mart 2021